Działo samobieżne SdKfz 124 "Wespe" w trakcie przemarszu. Warto zauważyć doskonały kamuflaż.

• UZBROJENIE
• DANE TAKTYCZNO-TECHNICZNE
• NAPĘD
• WYPOSAŻENIE RADIOWE I DODATKOWE
• MALOWANIE

SdKfz 124 "Wespe" z PzArtRg Großdeutschland, operacja "Zitadelle" 5.07.1943 na południe od Obojan.

Analiza działań prowadzonych w czasie kampanii francuskiej, a przede wszystkim toczonych po rozpoczęciu planu "Barbarossa" walk na wschodzie wykazała, że w niemieckich wojskach pancernych i zmotoryzowanych brakuje mobilnej artylerii bezpośredniego wsparcia pola walki. Aby zlikwidować ten problem postanowiono zaprojektować specjalny pojazd uzbrojony w typowe uzbrojenie artyleryjskie. Początkowo były to konstrukcje typowo improwizowane jak np. 15cm sIG33 auf PzKpfw I Ausf.B czy 15cm sIG33 auf PzKpfw II SdKfz121 Sturmpanzer II "Bison". Po rozpoczęciu ataku na Rosję jasne stało się, że tradycyjna holowana artyleria, nie przystosowana do szybkich zmian stanowisk nie może nadążyć za błyskawicznie poruszającymi się jednostkami pancernymi - pozbawiając je tym samym wsparcia artyleryjskiego. Sytuacja ta wymusiła decyzję o jak najszybszym rozpoczęciu masowej produkcji dział samobieżnych z prawdziwego zdarzenia.

Na początku 1942 roku Heereswaffenamt (Urząd Uzbrojenia Wojsk Lądowych) opracował wymagania taktyczno-techniczne nowych dział samobieżnych. Zdecydowano rozpocząć produkcję dwóch podstawowych typów pojazdów uzbrojonych w sprawdzone w walkach, wysoce niezawodne i co nie mniej ważne produkowane masowo haubice polowe: lekką typu 10,5 cm leFH 18 kalibru 105 mm oraz ciężką 15cm sFH 18 kalibru 150 mm. Aby skrócić czas opracowania nowych konstrukcji, rozpoczęcia ich produkcji i wprowadzenia do służby zamierzano w jak największym stopniu wykorzystywać istniejące już podzespoły i podwozia. Ostatecznie do zabudowy lekkich haubic przeznaczono podwozia wycofywanych z pierwszej linii, przestarzałych już czołgów PzKpfw II - tworząc w ten sposób działa samobieżne SdKfz124 "Wespe". Ciężkie haubice zamierzano zaś montować na podwoziach czołgów PzKpfw IV - tak powstały pojazdy zwane jako SdKfz 165 "Hummel". Opracowanie projektów nowych dział powierzono zakładom Altmarkische Kettenwerke GmbH (Alkett) z Berlina-Borsigwalde. Prototyp powstał na bazie typowego czołgu PzKpfw II Ausf.F.

Przystosowanie pojazdu do roli działa samobieżnego polegało przede wszystkim na zdjęciu wieży i zmianie położenia silnika. Przesunięto go z tyłu pojazdu do jego środka. Wygospodarowane dzięki temu miejsce przeznaczono na przedział bojowy mieszczący uzbrojenie

główne czyli lekką haubicę 10,5 cm leichte Feld Haubitze 18 (10,5cm leFH18), zapas amunicji (32 pociski) do niej oraz 4-osobową obsługę działa (dowódca, celowniczy, 2 ładowniczych). Haubicę osłonięto z przodu, po bokach i z tyłu płytami pancernymi, pozostawiając odkrytą górę przedziału bojowego. Ponieważ

z pojazdu zamierzano prowadzić w zasadzie tylko ogień pośredni - bez bezpośredniego kontaktu z nieprzyjacielem. Ponieważ pojazd miał prowadzić w zasadzie tylko ogień pośredni - bez bezpośredniego kontaktu z nieprzyjacielem zastosowano dosyć cienki pancerz chroniący tylko przed odłamkami i bronią maszynową (nadbudowa o grubości maksymalnej 20mm i kadłub 30mm). Dzięki temu rozwiązaniu zmniejszeniu uległa masa pojazdu co poprawiło jego manewrowość i zmniejszyło zużycia paliwa. Ponieważ silnik i układ przeniesienia napędu umieszczone były odpowiednio centralnie i po prawej stronie kadłuba, konieczne było przeniesienie stanowiska kierowcy do przodu i nieco na lewo od osi pojazdu. Rozwiązanie to wymagało również przekonstruowanie przodu pojazdu

Działo samobieżne SdKfz 124 "Wespe" widok z boku. Dobrze widoczne wloty powietrza do silnika i nadbudowa stanowiska kierowcy.

- zastosowano ukośną płytę czołową, a stanowisko kierowcy zabezpieczono specjalną, wystającą z niej nadbudową. Wloty powietrza do silnika umieszczono po bokach pojazdu (z każdej strony po 2). Wzmocniono również podwozie dodając gumowe odbojnice zmniejszające ugięcie resorów głównie podczas odrzutu w trakcie prowadzenia ognia. Zmniejszono także o jedno ilośc kółek podtrzymujących gąsienicę z

Działo samobieżne SdKfz 124 "Wespe" widok z przodu. Świetnie widoczne stanowisko kierowcy.

czterech do trzech. Późniejsze wersje działa samobieżnego "Wespe" budowane były były na przedłużonym o 220 mm kadłubie (można je rozróżnić po nieco większej odległości między ostatnim kołem nośnym a napinającym).

Prototyp pojazdu, który otrzymał oznaczenie 10,5cm leichte Feldhaubitze 18/2 auf Fgst PzKpfw II (Sf) SdKfz 124 był gotowy na początku 1942 roku. Produkcję seryjną rozpoczęto w lutym 1943 roku w zakładach Famo (dawnych zakładach Pz.Inż w Czechowicach k/Warszawy, dzisiejszy Ursus). Do końca sierpnia 1944 roku gdy zakłady zostału ewakuowane, wyprodukowano 676 działa samobieżnych oraz 159 nieuzbrojonych wozów amunicyjnych Munitions Schlepper auf 10,5cm leichte Feldhaubitze 18/2 auf Fgst PzKpfw II (Sf) SdKfz 124 "Wespe" z łącznej liczby 1000 zamówionych pojazdów. 27 lutego 1944 na rozkaz Hitlera pojazd otrzymał nazwę "Wespe" (Wespe - niem. Osa).

Chrzest bojowy nowe pojazdy przeszły wiosną 1943 roku na froncie wschodnim. Pierwszą większą bitwą w której wzieły udział była operacja na "Zitadelle" na Łuku Kurskim. Wespe było najpowszechniej używanym przez Niemców działem samobieżnym. Wchodziły w skład dywizjonów dział samobieżnych w dywizjach pancernych i grenadierów pancernych na wszystkich frontach, aż do końca wojny. Dywizjon artylerii samobieżnej składał się ze sztabu, baterii sztabowej oraz trzech baterii bojowych (etat KStn 431 f.G) - dwóch lekkich z działami "Wespe" i jednej ciężkiej z "Hummelami". W skład każdej baterii wchodziły plutony: dowodzenia, zaopatrzenia i dwa bojowe w składzie trzech dział "Wespe" i dwóch nieuzbrojonych transporterów

amunicyjnych każdy (razem w dywizjonie powinno znajdować się 12 dział "Wespe"). Zwiad artyleryjski baterii najczęściej poruszał się wozami obserwacyjnymi artylerii Panzerbeobachtungswagen II Ausf C lub Panzerbeobachtungswagen III, jednak niektóre oddziały używały do tego celu zdobycznych

czołgów czeskich i francuskich. Komendy ogniowe przekazywano do baterii drogą radiową, później, na poszczególne stanowiska ogniowe - liniami telefonii polowej. Działa samobieżne "Wespe" wchodziły w skład następujących Dywizji Pancernych: 1-ej, 2-giej, 3-ej, 4-ej, 5-ej, 6-ej, 7-ej, 8-ej, 9-ej, 11-ej, 12-ej, 13-ej, 14-ej, 16-ej, 17-ej, 19-ej, 20-ej, 23-ej, 24-ej, 25-ej, 26-ej, 116-ej, "Feldherrnhalle", "Tatra", "Grossdeut-schland", "Leibstandarte SS Adolf Hitler", "Das Reich", "Totenkopf", "Wiking", "Hohenstaufen", "Fruendsberg", "Hitler-jugend" oraz 7-ej Dywizji Górskiej "Prinz Eugen", Dywizji Pancerno-Spado-chronowej "Herman Goering", Dywizji Grenadierów Pancernych "Brandenburg" a także w Brygadzie Pancernej "West".

Podstawowym zadaniem dział samo- bieżnych było wspieranie ogniem

Bateria dział samobieżnych SdKfz 124 "Wespe" na stanowisku bojowym, Prochorowka, lipiec 1943 roku.

pośrednim jednostek pancernych. Wykorzystywane (niezgodnie z założeniami) niekiedy do działań bezpośrednich (ogień na wprost - pojazdy zabierały również amunicję przeciwpancerną) ze względu na wysoką sylwetkę i słabe opancerzenie ponosiły duże straty. Pojazdy tego typu, stanowiły udane połączenie gąsienicowego, samobieżnego podwozia z lekką haubicą polową. Bardzo szybko zaprezentowały swoje wysokie walory taktyczno-techniczne. Odznaczały się dużą mobilnością i niezawodnością.